Terenowe badanie sondą krzyżakową jest badaniem „in situ” wykonywanym końcówką krzyżakową składającą się z czterech prostokątnych skrzydełek umocowanych pod kątem 90° względem siebie, zagłębianą na żądaną głębokość w grunt, a następnie obracaną.

Badanie sondą krzyżakową stosuje się w przypadku słabych i bardzo słabych gruntów spoistych oraz gruntów organicznych w celu określenia ich wytrzymałości na ścinanie bez odpływu oraz wrażliwości strukturalnej.

Po wykonaniu, ze stałą prędkością, obrotu końcówką sondy, która powoduje ścięcie gruntu wzdłuż powierzchni poślizgu, można pomierzyć wytrzymałość na ścinanie gruntu w stanie naruszonym, jak również obliczyć jego wrażliwość strukturalną.